18/5/13

ο τζαιρός που περνά...

Μάης του 2003:

Έναν ζευκάρι Γάλλων με την κόρην τους περιηγούνται στην Κύπρο. Περνώντας που τον Λαζανιά κατεβαίνουν για να περπατήσουν στο χωριό. Οι Γάλλοι που γνωρίζουν την ιστορία τους συμπαθούν ιδιαίτερα το χωρκό. Ο Γκυ ντε Λουζινιάν τζαι οι άλλοι Λαζανιάδες (σύμφωνα με τον Λεόντιο Μαχαιρά) περνούσαν κάμποσους μήνες κάθε χρόνο τζυνηώντας στα πέριξ βουνά.

Οι μόνοι σχεδόν πλέον κάτοικοι του χωριού ο παππούς τζαι η γιαγιά μου, τους είδαν τζαι τους εκάλεσαν να τους τζιεράσουν όπως εκάμναν με ούλλους όσους έβλεπαν στο χωρκό. 




Δεν υπήρχε επισκέπτης στο χωρκό που να μην περάσει που τον Λαζαρή τζαι την Ανθούσα να φάει ή να πιει καφέ. Το σπίτι τους ήταν πάντα ανοιχτό για ούλλους. Τζαι φεύκοντας να μεν πάρει μαζί του αφκά, κιοφτέρκα, γλυκό του αθασιού ή καρυδάκι ή κυδώνι που είσιεν κάμει η ίδια με τα σιέρκα της. Η "κυπριακή φιλοξενία" που εμάθαμεν να πιππιλούμε τζαι που τελικά έσιει περιορισμένην εφαρμογή. Τζιαμέ που διάς τζι εν περιμένεις να πάρεις πίσω τίποτε υλικό παρά το χαμόγελον, την εκτίμησην τζαι την αγάπην του άλλου. Τζαι την παρέα του.  


Την ώραν που έφευκεν ο Γάλλος έδωκεν υπόσχεσιν...

- Merci beaucoup pour tout! I will send you some photos...

Γεννάρης του 2006:
Ο Γάλλος συγυρίζει τες φωτογραφίες του τζαι ππέφτει πάνω σ' τζείνες των διακοπών τους που την Κύπρο. Θυμάται την υπόσχεσήν του τζαι τηρεί την. Γράφει μιαν κάρτα, τυπώνει κάποιες φωτογραφίες τζαι στέλνει τες στην Κύπρο.




Ο παππούς εν θα την θκιεβάσει ποττέ, είχεν μακαριστεί τον προηγούμενο χρόνο. Η γιαγιά εν μηνίσκει πλέον στο χωρκό, εν άντεξε τη μοναξιά. Σε μιαν επίσκεψη της στο ίδιόν της το σπίτι, κάποιος τής εθκιάβασε την κάρτα, είδε τες φωτογραφίες, έκλαψε τζαι άφηκεν τον φάκελο στο τραπέζι.

Ιούνης του 2011:
Μπαίνουμε στο έρημο σπίτι της γιαγιάς με τις κόρες μου για να δούμε παλιές φωτογραφίες. Βρίσκω τον φάκελο στο τραπέζι τζαι θκιαβάζω την κάρτα.

Μάρτης του 2012 

Μακαρίζεται τζαι η γιαγιά.

Μάης του 2013:

Ετοιμάζω επιτέλους την απάντηση στον Γάλλο.


6/4/13

το περβόλι του Νικολή

Έκαμα περβόλιν με οπωροφόρα δέντρα. Εν μέσω κρίσης επήα τζι έδωκα 300 ευρώ για δέντρα. Την ώρα που μας ελαλούσαν ότι μπορεί να χάσουμε τα σπίθκια μας, μπορεί να έρτουν οι τούρτζοι, μεν ξοθκιάζετε εννά πάμε πίσω στην λίρα τζαι πολλά άλλα. Αλλά ήταν το πεπρωμένο μου να κάμω περβόλι. Έχουμε τα γονίδιά όσων επροηγηθήκαν που μας, μέσα μας τζαι οδηγούν μας.

Τον παππού μου ελαλούσαν τον Νικολή του Παρταλιού. Παρτάλης ήταν ο πεθερός του αλλά επειδή ήταν πεντάρφανος επήρεν τούτο το παρατσούκλι. Που ήταν μιτσής στο Πέρα Χωρκό επέθανεν η μάνα τους. Τον αρφό του τον μιτσήν έπιασέν τον αναγιωτόν μια θεία τους, αλλά ο Νικολής έμεινεν μόνος του. Τούτη η θεία ήθελε τζαι τους θκυο αλλά ο άντρας της εν εδέχετουν γι αυτόν ελάλεν του να βρέθουνται στην βρύση τζι εδίαν του λλίο ψουμίν τζι έτρωε. Εμεγάλωσε ποτζεί ποδά. Άμα ωρίμασεν ήρτεν στην Αγία Βαρβάρα τζι επήρεν την Χρυσταλλού του Παρτάλη (που τον εφωνάζαν παρτάλην επειδή που ήταν μιτσής ήταν επίσης ορφανός τζι εδιούσαν του κομμάθκια ρούχα ο καθένας ό,τι επερίσσευκε), άλλη φτωσιή τζαι τούτη. Στην εφηβείαν της επέψαν την στην Βυρητό σε ένα σπίτι να καθαρίζει τζαι να προσέχει έναν γέρο. Που επέθανεν ο γέρος έπρεπε να στραφεί πίσω. Επήαν οι γονιοί της οι καημένοι στο λιμάνι να την περιμένουν αλλά το καράβιν άρκησεν να έρτει. Οι γονιοί της αμόρφωτοι, πλάσματα του χωρκού, ενομίσαν εχάθηκεν η κόρη τους. Ώσπου να την έβρουν η μάνα της έπαθεν με το τζαννίν (σοβαρός ίκτερος) που το μαράζιν της τζαι άφηκέν την ορφανήν. Ο Νικολής επήεν στον πόλεμο τζαι που εστράφην πίσω εν είσιεν τακτική δουλειά, εδούλεφκεν στα μεταλλεία πολλά χρόνια, έκαμνεν καρέκλες, έραφκεν παπούτσια τζαι προς το τέλος του επούλαν λαχεία στην χώραν.

Η μεγάλη του αγάπη ήταν τα δέντρα. Έκαμεν έναν περβολούιν έξω που το χωρκό, στην Ροτσόβρυση, δίπλα που τον Αλμυρά. 'Εβαλεν ελιές (που εφύτεψέν άγριες τζαι αμμάτισέν τες όπως εκάμναν ούλλοι τότε), συτζιές, μανταρινιές, κλήματα, έβαλλεν κουτσιά, σισάμι, παμπάτζιη, φατζιές, λάχανα τζαι πολλά άλλα περβολικά. Τζιαμέ άμα ήτουν εξήχαννε τα βάσανά της νιότης του τζαι το ότι εξινετευτήκαν οι θκυο του γιούες στην Αγγλίαν.

άρεσκέ μου πολλά τούτο το υπόστεγο για τη βροσιή που στέκει ακόμα

η συτζιά απεριποίητη 30 χρόνια αλλά επιμένει

το πηγάδι του Νικολή σήμερα
το περβόλι που μακρυά τζαι πίσω ο Αλμυράς
Έβαλλεν με εμέναν, (εγγόνι που την κόρη του την μιτσιάν με το όνομά του) μπροστά πάνω στον καρκαντάν του τζι έπαιρνέ με συχνά στο περβολούιν του τζαι άρεσκέ μου πολλά να θωρώ το νερό να τζιυλά μέσα στα αυλάτζια που έκαμνε. Τούτα εμείναν μου.

Την μέρα που έπαθεν έμφραγμα τζι επήραν τον στην χώραν, λλίον πριν πεθάνει ελάλεν τους ότι πρέπει να ποτίσουν τες κουτσιές αν μείνει μέσα στο νοσοκομείο. Ήμουν τετάρτη του δημοτικού το 1984 που επέθανε.

Που τότε έσιει 30 χρόνια σχεδόν τζι εγιώ κάμνω σήμερα το δικό μας περβολούιν. Έβαλα μαραπελιές, μεσπιλιές, ζιζιφιές, πορτοκαλιές, μαντορινιές, μηλιές, κυδωνιές, πολεμιθκιές, κουμαριές, καϊσιές τζαι αθασιές. 

Άμα δώκετε γυρόν έξω που τα χωρκά θα δείτε πολλά εγκατελειμμένα περβολούθκια. Εν τα ερειπωμένα όνειρα πολλών ανθρώπων που εδουλεύκαν μια ζωή μες τα γραφεία, ή στες οικοδομές, ή στο τιμόνι τζαι μόλις επιάσαν σύνταξη εχτίσαν το όνειρό τους. Αλλά άμα φκεις στην σύνταξη στα 63 σου, πότε θα χαρείς έναν περβόλι; Σε μερικά χρόνια έρχονται τα προβλήματα υγείας τζαι κινητικότητας τζαι μετά από κάποια χρόνια το αναπόφευκτο. Ό,τι κάμουμεν τωρά που είμαστεν νέοι. Το να φυτεύκεις δέντρα τζαι να κάμνεις κοπελλούθκια εν οι απόλυτες πράξεις αισιοδοξίας.

το δικό μας περβόλι
 Την επόμενη φορά θα σας πω γιατί κάμνω τζαι αμπέλι...